Azərbaycan millisinin seçmə oyunları öncəsi heyət və taktika

Giriş

Azərbaycan milli komandası FIFA Çimərlik Futbolu üzrə Dünya Kubokunun seçmə mərhələsində oktyabrın 4-dən 15-dək İspaniyanın Kadis şəhərində mübarizə aparacaq. A qrupunda rəqiblər İngiltərə, Gürcüstan və meydan sahibi İspaniyadır. Komandanı qısa müddətdə fərqli üslublu rəqiblərlə üç sınaq gözləyir.

Baş məşqçi Sahib Məmmədovun rəhbərlik etdiyi Azərbaycan milli komandası sentyabrın 25-dən oktyabrın 3-dək Türkiyənin Alanya şəhərində təlim-məşq toplanışı keçirib. Düşərgə ilə turnirin başlanğıcı arasında fasilə olmadığından taktiki hazırlıqla yanaşı, bərpa və səfər yükünün idarəsi də önəm daşıyır.

Azərbaycan milli komandasında zədəli oyunçu yoxdur. Bu, məşqçilərə seçim imkanı verir, lakin konkret futbolçu heyəti və oyunçuların forması barədə məlumat olmadığından start heyətini əvvəlcədən müəyyənləşdirmək mümkün deyil.

Azərbaycan milli komandası oktyabrın 4-də Bakı vaxtı ilə saat 14:45-də İngiltərə ilə, ertəsi gün eyni saatda Gürcüstanla, oktyabrın 7-də isə saat 20:00-da İspaniya ilə qarşılaşacaq. İlk iki oyunun sıx qrafiki rotasiyanı vacib edir, son matçın əhəmiyyəti isə qrupdakı vəziyyətdən asılı olacaq.

Komandalar və futbolçu heyəti

Azərbaycan milli komandası üçün çimərlik futbolunda heyət seçərkən təkcə texniki bacarıqları nəzərə almaq kifayət deyil. Yumşaq səthdə sürətlənmək, havadan gələn topa düzgün mövqe tutmaq, təkrar sprintlərdən sonra dəqiq qərarlar vermək və qapıçı ilə müdafiəçilərin qarşılıqlı anlaşması da vacibdir.

Oyun üç hissədən ibarət olduğundan temp tez-tez dəyişir. Qum üzərində topun qeyri-sabit sıçrayışı adi meydançadakı kimi paslaşmağı çətinləşdirir. Buna görə Azərbaycan milli komandasının futbolçuları həm qısa kombinasiyalara, həm də havadan ötürmələrə və birbaşa zərbələrə hazır olmalıdırlar.

Məmmədov hücumda fərdi keyfiyyət göstərə bilən oyunçularla yanaşı, müdafiəyə keçiddə mövqeyini qoruyan və standart vəziyyətlərdə etibarlı çıxış edən futbolçulara da ehtiyac duyur. Zədəli oyunçunun olmaması məşqlərdə müxtəlif rolları sınaqdan keçirməyə imkan verir, amma bu, hamının eyni fiziki formada olduğu demək deyil.

Çimərlik futbolunda qapıçı yalnız son müdafiə xətti deyil. O, topu oyuna daxil edərək hücumu başladır, komandanın irəli çıxmasına kömək edir və təzyiq altında düzgün ötürmə seçərək rəqibin pressinqini poza bilər. Azərbaycan milli komandası üçün qapıçının səhv qərarı qısa məsafədə qol təhlükəsinə çevrilə bilər.

İngiltərə ilə ilk görüşün özəlliyi rəqiblə turnirin başlanğıcında qarşılaşmaqdır. Azərbaycan milli komandası ilk dəqiqələrdə oyunun ritmini tutmalı, lazımsız risklərdən qaçmalı və rəqibin səhvlərindən sürətli hücumlarla yararlanmalıdır.

Gürcüstanla oyunda ilk görüşdən sonra fiziki və emosional tarazlığı qorumaq vacib olacaq. Rəqibin oyun planını erkən anlamaq, top itkilərindən sonra nizamlı şəkildə geri çəkilmək və hücumları tələsmədən qurmaq ikinci matçın açarı ola bilər.

İspaniya qrupun ən ağır sınağı kimi görünür. Turnirin Kadisdə keçirilməsi meydan sahibinə mühit baxımından üstünlük verə bilər. Bu, nəticənin əvvəlcədən bəlli olduğu demək deyil, amma Azərbaycan milli komandası rəqibin təzyiqi və tribunaların yaratdığı ab-hava qarşısında soyuqqanlı qalmalıdır.

Əsas amillər

Alanyadakı düşərgə komandanın birgə hazırlaşması üçün doqquz günlük imkan yaradıb. Bu müddətdə yeni sistem qurmaqdansa, mövcud prinsipləri möhkəmləndirmək, oyunçuların müxtəlif mövqelərdə anlaşmasını artırmaq və standart vəziyyətləri məşq etmək daha real hədəfdir.

Düşərgənin faydasını yalnız məşq yükü ilə ölçmək olmaz. Türkiyədə futbolçular birlikdə vaxt keçirib oyun ritmini tuta və rəqiblərə uyğun tapşırıqları məşq edə biliblər. İndi Azərbaycan milli komandası üçün əsas məsələ bu hazırlığı Kadisdə, matçların gərginliyi şəraitində tətbiq etməkdir.

Oyun taktikası rəqibə görə dəyişə bilər, amma əsas intizam qorunmalıdır. Müdafiədə məsafələri saxlamaq, top qapıçıda olanda ötürmə variantları yaratmaq və hücum zamanı eyni zonaya həddən artıq oyunçu yığmamaq açıq məkanlı çimərlik futbolunda xüsusilə vacibdir.

Standart vəziyyətlər də üstünlük qazandıra bilər. Qumda cərimə və künc zərbələri hücumçuya zərbə üçün hazırlaşmağa, müdafiəçilərə isə mövqe tutmağa əlavə vaxt verir. Buna görə əvvəlcədən məşq edilmiş bir neçə kombinasiya oyunun gedişinə təsir edə bilər.

Fiziki davamlılıq taktikanın bir hissəsidir. Tez-tez edilən əvəzləmələr enerjini qorumağa kömək etsə də, meydana daxil olan oyunçular dərhal oyunun sürətinə uyğunlaşmalıdır. Gecikmiş dəyişikliklər müdafiədə boşluq yarada bilər.

Sıx qrafikdə intizamın əhəmiyyəti daha da artır. Bir matçda sərf olunan artıq enerji növbəti görüşə təsir edə bilər, tələsik zərbələr və top itkiləri isə rəqibə əks-hücum imkanı yaradar. Qələbə axtararkən riskə nə vaxt getməyi də düzgün seçmək lazımdır.

İlk qolun təsirini də nəzərə almaq gərəkdir. Çimərlik futbolunda hesab sürətlə dəyişə bilər: geridə qalan komanda oyunu açmağa məcbur olur, öndə olan tərəf isə yaranan boşluqlardan yararlana bilir. Belə anlarda Azərbaycan milli komandasının emosional sabitliyi sınağa çəkiləcək.

Matçların mümkün gedişi

İngiltərə ilə oyunun əvvəlində ehtiyatlı, amma passiv olmayan yanaşma lazımdır. Azərbaycan milli komandası rəqibə meydanın mərkəzində rahatlıq verməməli, topu qazandıqdan sonra isə ilk ötürməni hücumu inkişaf etdirə biləcək oyunçuya yönəltməlidir.

Oktyabrın 5-də Gürcüstanla görüşdə məşqçilərin rotasiya qərarları həlledici ola bilər. İlk matçda çox oynayan futbolçuların yükünü bölüşdürərkən komanda əlaqələrini qorumaq vacibdir. Dəyişikliklər sistemi yox, onun icra sürətini yeniləməlidir.

İspaniya ilə son görüşə qədər qrupdakı vəziyyət aydınlaşacaq, amma matçın başlanğıc planı nəticələrdən asılı olmayaraq nizamlı olmalıdır. Ev sahibi təzyiqi artırarsa, Azərbaycan milli komandası müdafiəni dərinləşdirib əks-hücumlar üçün boşluq axtara bilər. İspaniya ehtiyatlı başlasa, topa sahib olmaqla oyunun tempini müəyyənləşdirmək mümkün olar.

Qarşıdakı matçlar ayrı-ayrı sınaqlardır: İngiltərə ilə oyun turnirə giriş, Gürcüstanla qarşılaşma bərpa və uyğunlaşma, İspaniya ilə görüş isə yüksək təzyiq altında qərarvermə tələb edir. Nəticə fərdi ustalıqla yanaşı, məşqçi heyətinin oyun zamanı düzəlişlər etmək bacarığından da asılı olacaq.

Nəticə

Azərbaycan milli komandasının seçmə mərhələdəki şansını hazırlığın keyfiyyəti, futbolçu heyətinin düzgün bölüşdürülməsi və müdafiədən hücuma keçidlərin dəqiqliyi müəyyənləşdirəcək. Alanyadakı düşərgə bunun üçün zəmin yaradıb, zədəli oyunçunun olmaması isə seçim imkanlarını qoruyub.

Kadis oyunlarında fərqi məşq planından çox, onun təzyiq altında nə qədər ardıcıl icra olunması yaradacaq. Sahib Məmmədovun komandası hər oyunun ritmini düzgün oxuya, fiziki enerjini bölüşdürə və səhvlərdən tez nəticə çıxara bilsə, Azərbaycan milli komandası qrupdakı hər üç matçda rəqabət aparmaq üçün real imkan əldə edəcək.