Azərbaycan cüdoçularının reytinq xalları və olimpiya təsnifatındakı vəziyyəti

23 fevral 2023

Giriş

Beynəlxalq Cüdo Federasiyasının (IJF) Olimpiya təsnifatı dövrü üçün yenilədiyi dünya cüdo reytinqi Azərbaycan komandası barədə ilkin mənzərə yaradır. Balabay Ağayev −60 kq-da, Səid Mollayi −81 kq-da ikinci, Hidayət Heydərov −73 kq-da dördüncü, Zelim Kotsiyev isə −100 kq-da birinci yerdədir. Bu cüdo reytinqi Azərbaycanın bir neçə çəkidə yüksək rəqabət qabiliyyətinə malik olduğunu göstərir, lakin olimpiya lisenziyasını hələ təmin etmir.

Reytinqdəki mövqe ilə Olimpiadaya vəsiqə qazanmaq eyni şey deyil. Cüdo reytinqi idmançıların topladığı xalları və rəqiblərlə müqayisədə vəziyyətlərini göstərir. Təsnifatın yekununda isə qüvvədə olan qaydalar, turnirlərin nəticələri və ölkə kvotası da nəzərə alınır. Buna görə fevraldakı yenilənmə uğurlu başlanğıc olsa da, yekun nəticə deyil. Bu beynəlxalq reytinq təsnifat yolundakı rəqabəti izləmək üçün vacib göstəricidir.

Azərbaycan cüdoçularının Olimpiya tarixindəki nəticələrini daha geniş mənzərədə görmək üçün Azərbaycanın Olimpiya Oyunlarında iştirakı və nəticələri barədə məlumatla da tanış olmaq olar. Cüdo reytinqi isə növbəti oyunlara gedən yolda hansı çəkilərdə real idman perspektivi yarana biləcəyini izləməyə kömək edir.

İdmançıların mövqeyi

−60 kq-da Ağayevin ikinci yeri Azərbaycanın bu çəkidə təsnifat yarışına yüksək mövqedən başladığını göstərir. Bununla belə, bir neçə turnirin nəticəsi ilə cüdo reytinqi dəyişə bilər. Ağayev üçün əsas məsələ üstünlüyünü qorumaq, əsas rəqibləri ilə qarşılaşmalarda ardıcıl nəticələr göstərmək və xal fərqini saxlamaqdır.

Heydərovun −73 kq-da dördüncü yeri fərqli təzyiq yaradır. O, liderlər qrupuna yaxındır, lakin bu mövqe arxayınlaşmağa əsas vermir. Qarşıdakı yarışlarda həm öz nəticəsi, həm də rəqiblərinin topladığı reytinq xalları əhəmiyyətli olacaq. Cüdo reytinqində yuxarı pillələrə qalxmaq üçün bir uğurlu çıxışdan çox, mövsüm boyu sabit performans lazımdır.

Mollayinin −81 kq-da ikinci, Kotsiyevin isə −100 kq-da birinci olması Azərbaycan idmançılarının iki fərqli çəkidə üstün mövqeyə malik olduğunu göstərir. Mollayi yüksək pillədə olsa da, liderlərlə məsafəni azaltmaq və mövqeyini qorumaq üçün mübarizəni davam etdirməlidir. Kotsiyevin cüdo reytinqində lider olması da gələcək yarışlarda ona zəmanət vermir: hər turnir yeni xal, rəqib və risk deməkdir.

Dörd çəkinin eyni vaxtda diqqət mərkəzində olması komandanın imkanlarını genişləndirir. Təsnifat perspektivi tək bir idmançının nəticəsindən asılı deyil. Bununla belə, hər çəki ayrıca yarışdır: bir idmançının xal üstünlüyü digər kateqoriyada lisenziya qazandırmır və komandanın ümumi gücü fərdi vəsiqə qaydalarını dəyişmir. Cüdo reytinqi bu fərdi mübarizələrin gedişini izləməyə imkan verir.

Əsas amillər

Olimpiya təsnifatı dövründə toplanan xallar idmançının cüdo reytinqindəki mövqeyini müəyyənləşdirən əsas göstəricilərdən biridir. Buna görə yarış təqviminin seçilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. İdmançı turnirdə xal qazanmaq imkanını fiziki yüklə, hazırlıq planı və zədə riski ilə uzlaşdırmalıdır. Məqsəd hər yarışda iştirak etmək yox, vacib çıxışlarda yaxşı forma göstərməkdir.

Digər mühüm amil ölkə kvotasıdır. Olimpiadada hər ölkə eyni çəki dərəcəsində yalnız bir idmançı ilə təmsil oluna bilər. Buna görə yüksək fərdi cüdo reytinqi ölkənin həmin çəkidəki bütün potensial namizədlərinə yer açmır. Milli seçim və yekun kvota qaydaları da nəzərə alınmalıdır. Bir neçə çəkidə idmançılarının nəticələri diqqət çəkən Azərbaycan üçün bu qayda xüsusilə vacibdir.

Xallar və kvotalar bu mərhələdə hələ tam formalaşmamışdı. Təsnifata daxil olan yarışların sayı az olduğundan birbaşa və kontinental kvotalar üzrə bəzi mövqelər rəsmi sayılmırdı. Buna görə ilkin cüdo reytinqini yekun siyahı kimi təqdim etmək düzgün olmazdı. Rəqiblərin qarşıdakı turnirlərdə xal toplaması indiki mənzərəni dəyişə bilər.

Olimpiya lisenziyası barədə danışarkən ehtimalı təsdiqlənmiş nəticədən ayırmaq lazımdır. Fevral cüdo reytinqi idmançıların hazırkı rəqabət səviyyəsini göstərir, yekun vəsiqə siyahısını yox. Azərbaycan cüdoçularının əsas vəzifəsi nəticələri ilə mövqelərini möhkəmləndirmək və təsnifatın sonuna qədər sabit qalmaqdır.

Təsnifat yarışının mümkün ssenarisi

Ən əlverişli ssenaridə Ağayev, Mollayi və Kotsiyev yüksək mövqelərini qoruyur, Heydərov isə dördüncü pillədən liderlərə yaxınlaşır. Bunun üçün hər idmançının öz çəkisində ardıcıl nəticə göstərməsi və xal toplamaq üçün seçilən yarışlarda uğur qazanması lazımdır. Bu halda Azərbaycan bir neçə kateqoriyada təsnifatın sonuna yaxınlaşarkən güclü mövqelərdə ola bilər. Lakin bu, yalnız mümkün ssenaridir, zəmanət deyil. Cüdo reytinqindəki mövqelər yarış nəticələrindən asılı olaraq dəyişə bilər.

Əks ssenaridə rəqiblər daha çox yarışda iştirak edib xal ehtiyatını artırar, zədə və ya uğursuz çıxış isə azərbaycanlı cüdoçuların mövqelərini zəiflədər. Sıralamada bir-birinə yaxın idmançılar arasında hətta kiçik xal fərqləri də turnirdən sonra ciddi dəyişiklik yarada bilər. Buna görə cüdo reytinqində təkcə cari sıralamaya deyil, rəqabətin nə qədər sıx olduğuna da baxmaq lazımdır.

Yarış təqvimi ilə bərpa və hazırlıq arasında düzgün balans qurmaq da vacibdir. Çox yarışda iştirak xal toplamaq imkanı yaradır, amma fiziki yükü artırır. Az yarışda iştirak isə mövqeyi dəyişmək fürsətlərini məhdudlaşdırır. Hər idmançı üçün optimal yol fərqli olsa da, ümumi məqsəd təsnifat dövrünün sonuna qədər formanı və cüdo reytinqindəki mövqeyi qorumaqdır.

Nəticə

23 fevral 2023-cü il tarixli yenilənmə Azərbaycan cüdosunun Olimpiya təsnifatına güclü mövqelərlə başladığını göstərir. Dörd idmançının ilk dördlükdə yer alması, xüsusilə Kotsiyevin lider olması diqqətəlayiqdir. Bununla belə, təsnifat yarışlarının azlığı, bəzi kvota mövqelərinin hələ rəsmi olmaması və hər çəkiyə tətbiq edilən bir idmançı məhdudiyyəti bu nəticələri ehtiyatla şərh etməyi tələb edir.

Hazırkı cüdo reytinqi Azərbaycan üçün ümidverici siqnaldır, amma yekun cavab deyil. Növbəti yarışlar Ağayev, Heydərov, Mollayi və Kotsiyevin mövqelərinin nə dərəcədə dayanıqlı olduğunu göstərəcək. Təsnifatın sonunda əsas göstərici müvəqqəti sıralama deyil, qaydalara uyğun qorunmuş nəticə və rəsmi lisenziya olacaq.